مالیات علی الراس چیست؟
در جایجای قوانین مختلف ایران شاهد اصطلاحات و عباراتی هستیم که معنی و مفهوم آنها برای عموم مشخص نیست و تنها حقوقدانان و افرادی که در این زمینه تخصص دارند نسبت به معانی آنها آگاهند. در قوانین مالیاتی نیز این روند دیده میشود. طوری که گاهی جملات، عبارات و تعابیر در ماده و تبصرههای قوانین و بخشنامههای مالیاتی معنا و مفهوم دقیقی را انتقال نمیدهند و حتی نمیتوان از معانی لغوی آنها متوجه مفهومشان شد.
همین پیچیدگیهای تخصصی گاهی باعث میشود که مودیان محترم در انجام امور مالیاتی خود دچار خطایی ناخواسته شوند. خطایی که میتواند جرائم مالیاتی را به دنبال داشته باشد. از این رو امروزه به مودیان توصیه میشود تا از خدمات مشاوره مالیاتی کمک بگیرند تا احتمال رخ دادن چنین خاطاهایی را به صفر برسانند. مالیات علی الراس یکی از این تعابیر و عبارات نامفهوم در قوانین مالیاتی است که برای بسیاری از مودیان محل ابهام محسوب میشود. در ادامه در بیشتر صحبت میکنیم.
مهمترین نکته در مورد مالیات علی الراس
مهمترین نکته درمورد این مالیات پیچیدگیهای موجود در محاسبات آن است. بهطور کلی همه صاحبان مشاغل و کسب و کارهای بزرگ و کوچک موظف به ارائه دورهای اسناد و مدارک مالی خود در قالب اظهارنامه مالیاتی به اداره مالیات هستند. مالیات این کسب و کارها و مشاغل نیز براساس بررسی همین اسناد و مدارک توسط ممیزان و کارشناسان مالیاتی مشخص میشود.
اما گاهی اسناد و اظهارنامه ارائه شده مورد قبول ممیزان قرار نمیگیرد. دلایل این اتفاق میتواند مغایرت اسناد، دقیق نبودن آنها یا کامل نبودنشان باشد. در این شرایط کارشناس مالیاتی اقدام به بررسی مجدد اسناد و مدارک اظهارنامه و صحت آنها میکنند. به این صورت که یکی از ممیزان اداره مالیات شخصا به محل شرکت یا کسب و کار مذکور رفته و بررسیهای لازم را انجام میدهد، یا اینکه درخواست تحویل اسناد و دفاتر تکمیلی را به شرکت ابلاغ میکند.
به این ترتیب مبنای محاسبه مالیات علی الراس اسناد و مدارک و ضرایب مالیاتی هر کسب و کار است و درصورتی که مالیات یک شرکت یا حتی کسب و کار کوچک بهصورت علی الراس محاسبه شود، درآمد شرکت یا شغل مورد نظر توسط ممیزان مالیاتی و کارشناسان اداره امور مالیات مشخص میگردد. سپس مالیات در بخشی از درآمد مشمول مالیات تعیین میشود.
دلایل علی الراس شدن مالیات
معمولا ممیزان اداره مالیات کشور تا حداکثر زمان یک هفته بعد از ارائه اظهارنامه مالیاتی توسط مودی محترم، اقدام به بررسی اسناد و مدارک ارائه شده میکنند و درصورت وجود هرگونه مشکلی، اقدام به دریافت مالیات علیاراس مینمایند. برای پیشگری از بروز چنین مشکلی اطلاع از دلایل علی الراس شدن مالیات میتواند کمک کننده باشد. این دلایل عبارتند از:
- ارائه نکردن ترازنامه سالیانه یا همان اظهارنامه مالیاتی در موعد مقرر
- ارائه نکردن اسناد و دفاتر مالی به مودیان پس از دریافت درخواست کتبی اداره امور مالیاتی
- مبهم بودن اسناد و مدارک ارائه شده و غیرقابل بررسی تشخیص داده شدن آنها توسط ممیزان مالیاتی
- ارائه نشدن اسناد و مدارک مربوط به درآمدها و مغایرت داشتن آنها با اسناد مربوط به هزینهها
باید اضافه کرد که درمواقعی که دفاتر و اسناد مربوط به بخشی از درآمد کسب و کار در اظهارنامه ارائه نشده باشد، مالیات علی الراس درمود همان بخش از درامد محاسبه خواهد شد. همانطور که میبینید، تمامی دلایل علی الراس شدن مالیات با کمک گرفتن از خدمات مشاوره مالیاتی و مشورت با یک وکیل مالیات بهراحتی قابل پیشگیری است.
مالیات علی الراس چگونه محاسبه می شود؟
همانطور که در ابتدای مطلب گفته شد، پیچیدگی محاسبه مالیات علی الارس از همین نکات درمورد این نوع مالیات است. برای محاسبه مالیات علی الراس ممیزان سازمان امور مالیاتی درآمدهای یک شرکت را طی دورههای مختلف محاسبه میکنند. این درآمد با درنظر گرفتن هزینهها مشخص میشود.
چنین محاسباتی از طریق برخی تحقیق و بررسیهای از پیش تعیین شده و جمع آوردی اسناد و دفاتر مورد نیاز مالی از طریق مراجع دولتی یا خصوصی مربوطه صورت میگیرد. پس از مشخص شد درآمد مشمول مالیت شرکت، ضرایب مالیاتی که در دفترچه ضرایب مالیاتی ثبت شدهاند را بر درآمد اعمال کرده و میزان مالیات علیاراس را مشخص میکنند. ضرایب مالیاتی هر شغل و کسب و کاری بهصورت سالیانه به سازمان امور مالیاتی ابلاغ میشود.
درواقع بهدلیل اینکه در مالیات علی اراس امکان محاسبه درآمد خالص شرکت وجود ندارد، از ضرایب مالیاتی مربوط به هر شغل استفاده میشود. ضرایب مالیاتی ارقامی هستند که از حاصل ضرب آنها، میزان درآمد یک شرکت محاسبه میشود. به این ترتیب که ضریب مالیاتی در قرینه مالیاتی ضرب شده و حاصل آن را به عنوان درآمد مشمول مالیات شرکت اعلام میکنند.
ضرایب مالیاتی هرساله توسط گروهی از نمایندگان و کارشناسان سازمان امور مالیاتی، بانک مرکزی و نماینده شورای اصناف و نماینده اتاق بازرگانی و باتوجه به شرایط اقتصادی و قراین مالی موجود (مربوط به هر شغل) مشخص میشوند.
عواقب علی الراس شدن مالیات
یکی از عواقب علی الراس شدن مالیات یک شرکت میتواند تعیین جریمه ۳۰ درصدی بر مالیات مشخص شده از طریق علی الراس برای شرکت باشد. از عواقب دیگر آن مشخص شدن مالیات براساس سودی است که از طریق ضرایب مالیاتی برای شرکت محاسبه شده است. درنظر داشته باشید که این سود ممکن است واقعا در عملکرد یک ساله شرکت کسب نشده باشد اما ضرایب مالیاتی اینگونه مشخص شدهاند.
نتیجه گیری
بنابراین بهتر است طبق قوانین اظهارنامه مالیاتی را در موعد مقرر و بهصورت دقیق ارائه کنیم تا از علی الراس شدن مالیات پیشگیری نماییم. به طور حتم کمک گرفتن از یک وکیل مالیات و خدمات مالیاتی میتواند در تنظیم دقیق و به موقع اظهارنامه مودیان محترم موثر باشد.